Tasarruf Finansmanda Sözleşme Devri Nasıl Yapılır? Devir Ücreti ve Riskler

Tasarruf finansman sistemine dahil olup konut ya da taşıt edinmek amacıyla düzenli taksit ödeyen katılımcılar, planlanan vadeden önce ekonomik durumlarının değişmesi, nakit ihtiyacı doğması veya sistemden ayrılmak istemeleri nedeniyle haklarını üçüncü bir kişiye devretmeyi düşünebilmektedir. Ancak tasarruf finansman sözleşmelerinin devri, tarafların kendi aralarında yapacağı basit bir protokolle tamamlanamaz; mevzuat ve şirket kuralları çerçevesinde yürütülmesi gereken resmi bir süreçtir.

6361 Sayılı Kanun Kapsamında Sözleşme Devrinin Hukuki Çerçevesi

Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetleri, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yönetmeliklerine tabidir. Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca, müşteri tasarruf finansman sözleşmesinden doğan hak ve yükümlülüklerini şirketin onayı dahilinde bir başkasına devredebilmektedir.

Devir işleminin geçerli olabilmesi için sözleşmeyi devralacak yeni katılımcının da sistemin gerektirdiği mali ve idari kriterleri sağlaması zorunludur. Şirket, devralacak kişinin ödeme gücünü ve risk profilini değerlendirme hakkına sahiptir.

Tasarruf Finansman Sözleşme Devri Hangi Adımlarla Yapılır?

Sözleşme devir süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:

• Şirkete Resmi Başvuru: Devreden ve devralan taraflar, sözleşmenin imzalandığı ilgili tasarruf finansman şirketinin şubesine birlikte müracaat eder.
• İstihbarat ve Değerlendirme: Şirket, devralacak kişinin Findeks kredi notu ve gelir durumunu inceler. Kalan taksitleri ödeyemeyecek risk grubundaki kişilere devir onayı verilmeyebilir.
• Devir Protokolü İmzalanması: Şirket nezdinde hazırlanan devir sözleşmesi veya ek protokol taraflarca imzalanarak yürürlüğe girer.
• Hak ve Yükümlülüklerin İntikali: Devir tamamlandığında, devredenin o tarihe kadar ödediği toplam tasarruf tutarı, çekiliş grubu hakları ve tahsisat sırası yeni katılımcıya geçer.

Devir Masrafları ve Organizasyon Ücretinin Durumu

Sözleşme devrinde en çok merak edilen konulardan biri ödenen organizasyon ücreti ve varsa ek masraflardır. Mevzuat gereğince cayma hakkı süresi (sözleşme imzasından itibaren 14 gün) geçtikten sonra sistemden doğrudan ayrılanlara organizasyon ücreti iade edilmezken, sözleşme devrinde bu ücret sözleşmeyle birlikte yeni hak sahibine geçmiş kabul edilir. Bununla birlikte şirketler, operasyonel işlemler ve evrak incelemesi gerekçesiyle sözleşmede önceden belirtilmiş olmak kaydıyla makul bir sözleşme devir ücreti veya komisyonu talep edebilmektedir.

Önemli Uyarı: Şirketin yazılı onayı ve resmi şube kaydı olmadan noter üzerinden veya adi senetle yapılan harici devir sözleşmeleri, finansman şirketi nezdinde hüküm doğurmaz. Tahsisat tarihi geldiğinde teslimat yalnızca şirket kayıtlarında adı geçen asıl hak sahibine veya onun resmi vekiline yapılır.

Sözleşme Devrinde Dikkat Edilmesi Gereken Temel Riskler

Sözleşmeyi devralacak kişilerin özellikle şu hususları teyit etmesi gerekir:

1. Ödeme Geçmişi ve Gecikmeler: Devralınan sözleşmede geçmiş dönemden kalan gecikme faizi veya ödenmemiş taksit bulunup bulunmadığı şirketten teyit edilmelidir.
2. Teslimat Şartları ve Teminat Kriterleri: Tahsisat zamanı geldiğinde şirketin isteyeceği ipotek, kefil veya rehin gibi teminat şartlarının devralan tarafından karşılanıp karşılanamayacağı önceden incelenmelidir.
3. Kalan Vade ve Tutar: Sözleşmedeki toplam finansman tutarının güncel piyasa koşullarına göre hedeflenen ev veya araç için yeterli olup olmadığı hesaplanmalıdır.

Tasarruf finansman sözleşmesini devretmiş ya da ikinci el olarak devralmış olan üyelerimiz, şirketin onay süreci, talep edilen işlem ücretleri ve tahsisat aşamasında karşılaştıkları prosedürler hakkındaki deneyimlerini bu konu altında paylaşabilir.

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi - 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu
• BDDK - Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik
• BDDK - Tasarruf Finansman Şirketleri Listesi ve Bilgilendirme

Konuda süreç çok pürüzsüz ve standart bir prosedürmüş gibi anlatılmış ama işin pratik tarafı maalesef pek öyle işlemiyor. Geçen sene araç için girdiğim tasarruf sözleşmesini devretmeye kalktığımda şube resmen yokuşa sürdü, devir yerine sözleşmeyi feshedip alıcıya sıfırdan yeni kayıt açtırmaya çalıştılar.

Çünkü mevcut sözleşme devredildiğinde şirket ekstra organizasyon ücreti alamıyor, sadece cüzi bir devir işlem ücreti kesebiliyor. Bu yüzden devralacak adayın Findeks notu veya bordrosu mükemmel bile olsa süreci haftalarca uzatıp insanı bezdirebiliyorlar.

Kağıt üstündeki mevzuat hakkı tamam ama devir düşünen arkadaşların şube temsilcisinin inisiyatifine bırakmadan, sözleşmedeki devir şartlarını ve güncel devir komisyonunu baştan genel merkezden teyit etmesini öneririm.

Tolga Bey'in yaşadığı mağduriyeti anlıyorum ama bence durumu genele yayıp "devir yapılmıyor" demek biraz haksızlık olur. Sizin denk geldiğiniz durum tamamen şube temsilcisinin yeni sözleşmeden prim kazanma hırsından kaynaklanmış gibi duruyor.

Ben bu senenin başlarında kendi konut sözleşmemi devrettim, süreçte devralacak kişinin Findeks notu ve gelir evrakları düzgün olduğu sürece hiçbir engelle karşılaşmadık. Şube ilk başta ayak sürümeye kalktı fakat genel müdürlüğe resmi talep açıp sözleşmedeki devir maddesini hatırlatınca iki gün içinde devre ilişkin protokolü imzalattılar.

Devir yapacak arkadaşlara tavsiyem; şube çalışanının "iptal edip sıfırdan açalım" teklifine kesinlikle kanmayın. İçerideki organizasyon ücretiniz ve kuradaki mevcut grup sıranız yanmasın istiyorsanız hakkınızda ısrarcı olun, genel merkez üzerinden ilerleyin.

Tarık Bey'in dediği gibi temsilci kaynaklı sorunlar çok oluyor ama Tolga Bey'in uyarısı da kesinlikle yabana atılmamalı. Benzer bir devir işini bu yılın ortasında çözmüş biri olarak pratikte işinize yarayacak çok kritik bir tüyo vereyim.

Devir işlemlerinde en büyük sürtüşme organizasyon ücretinin nasıl bölüşüleceğinde çıkıyor. Şirket bu parayı devredene asla iade etmediği için, alıcıyla masaya oturmadan önce içerideki ana para birikiminiz ile organizasyon ücretini tek kalemde tahsil edecek şekilde baştan net anlaşın. Parayı alma işini de kesinlikle şubede devir protokolü imzalanıp genel merkez onayı ekrana düşene kadar tamamlamayın; devralacak kişinin Findeks notu veya geliri yetersiz çıkıp onay alamazsa mağdur olursunuz.

Devralan taraftaysanız da sözleşmeyi almadan önce sistemdeki ödeme geçmişini temsilciye detaylıca kontrol ettirin, çünkü önceki sahibinden kalan cezalı ya da gecikmiş taksitler varsa devirle birlikte doğrudan yeni sahibine kalıyor, bilginize.

Selamlar herkese, yazılanları baştan sona okudum. Tolga Bey ve Levent Bey'in bahsettiği masraf ve şube pürüzleri kesinlikle yaşanıyor bence ama benim gördüğüm kadarıyla devir işinde bir de teslimat tarihi ve çekiliş hakkı karmaşası var galiba.

Devralacak kişi çoğu zaman mevcut tüm hakların birebir aynı takvimle kendisine geçeceğini düşünüyor fakat kura grubundaki sıra veya tahsisat tarihi hesaplamalarında bazen şube sisteminde revizeler olabiliyor. Bir de iki taraf arasında para alışverişi yapılırken çok temkinli olmakta fayda var; devir protokolü şubede resmi olarak onaylanmadan kimsenin elden peşinat veya devir bedeli vermemesi gerekir diye düşünüyorum.

Tam emin olmamakla birlikte, sözleşme devrinde en azından genel müdürlükten nihai onay yazısı gelene kadar beklemek galiba her iki taraf için de en risksiz yol.